ترنزیشن پاورپوینت؛ آموزش جلوه‌های گذار و ترفندهای Morph

ترنزیشن پاورپوینت جلوه‌ای است که هنگام رفتن از یک اسلاید به اسلاید بعدی اجرا می‌شود. شاید ساده به نظر برسد، اما ترنزیشن نقش مهمی در حس کلی ارائه دارد: ترنزیشن مناسب، ارائه را روان و پیوسته می‌کند و ترنزیشن نامناسب، هر بار که اسلاید عوض می‌شود، حواس مخاطب را پرت می‌کند. با معرفی ترنزیشن Morph در نسخه‌های جدید، امکاناتی در اختیار کاربران قرار گرفته که پیش‌تر فقط با نرم‌افزارهای انیمیشن‌سازی ممکن بود.

در این آموزش، انواع ترنزیشن، روش تنظیم آن‌ها و ترفندهای حرفه‌ای Morph را یاد می‌گیرید. این مطلب بخشی از نقشه‌ی راه آموزش پاورپوینت است.

افزودن ترنزیشن پاورپوینت گام‌به‌گام

اسلایدی را که می‌خواهید ترنزیشن هنگام ورود به آن اجرا شود انتخاب کنید. این نکته مهم است: ترنزیشن روی اسلاید مقصد تنظیم می‌شود، نه مبدأ. به زبانه‌ی Transitions بروید و از گالری، جلوه‌ی موردنظر را انتخاب کنید. با Effect Options جهت یا جزئیات را تنظیم کنید. در بخش Timing، مدت (Duration) را تعیین کنید. اگر می‌خواهید همین ترنزیشن روی همه‌ی اسلایدها اعمال شود، Apply To All را بزنید.

دسته‌بندی ترنزیشن‌ها

پاورپوینت ترنزیشن‌ها را در سه دسته قرار داده است.

ملایم (Subtle): Fade، Push، Wipe، Split، Reveal و Cut. این‌ها ساده و حرفه‌ای‌اند و برای بیشتر ارائه‌ها مناسب.

هیجان‌انگیز (Exciting): Curtains، Wind، Prestige، Fracture، Crush، Page Curl، Vortex و ده‌ها مورد دیگر. این‌ها جلوه‌های سه‌بعدی و پرحرکت‌اند و در ارائه‌های رسمی تقریباً هیچ‌وقت جایی ندارند.

محتوای پویا (Dynamic Content): Pan، Ferris Wheel، Conveyor و Orbit. در این دسته، پس‌زمینه ثابت می‌ماند و فقط محتوا حرکت می‌کند. برای ارائه‌هایی که قالب ثابتی دارند، گزینه‌ای ظریف است.

و در کنار این‌ها، Morph و Zoom دو ترنزیشن ویژه‌اند که در ادامه مفصل بررسی می‌کنیم.

Morph؛ قدرتمندترین ترنزیشن پاورپوینت

Morph اشیایی را که در دو اسلاید پشت سر هم وجود دارند تشخیص می‌دهد و تغییر اندازه، رنگ، جای و چرخش آن‌ها را به‌صورت حرکتی نرم نمایش می‌دهد. نتیجه، انیمیشنی سینمایی است که بدون هیچ تنظیم انیمیشن پیچیده‌ای ساخته می‌شود.

ساخت اولین Morph

یک اسلاید با یک دایره‌ی کوچک در گوشه بسازید. اسلاید را تکثیر کنید (Ctrl+D). در اسلاید دوم، دایره را بزرگ کنید، به مرکز ببرید و رنگش را عوض کنید. اسلاید دوم را انتخاب کنید و ترنزیشن Morph را اعمال کنید. حالا در حالت نمایش، دایره به‌نرمی از گوشه به مرکز حرکت می‌کند، بزرگ می‌شود و رنگ عوض می‌کند.

کاربردهای Morph

بزرگ‌نمایی روی جزئیات: یک تصویر یا نمودار کامل را نشان دهید و در اسلاید بعد، روی یک بخش آن زوم کنید.

ادامه‌ی داستان: اشیایی که در چند اسلاید تکرار می‌شوند، مثل لوگو یا یک آیکون اصلی، با Morph جابه‌جا می‌شوند و حس پیوستگی ایجاد می‌کنند.

نمایش تغییر: یک نمودار ستونی که در اسلاید بعد مقادیرش تغییر می‌کند؛ Morph ستون‌ها را به‌نرمی بالا و پایین می‌برد.

متن متحرک: در Effect Options گزینه‌ی Words یا Characters را انتخاب کنید تا کلمات یا حروف مشترک میان دو عنوان به‌نرمی جابه‌جا شوند.

ترفند نام‌گذاری برای Morph

گاهی Morph اشیای متناظر را درست تشخیص نمی‌دهد؛ مثلاً وقتی شکل آن‌ها فرق دارد. در این حالت، از Selection Pane استفاده کنید و هر دو شیء را با نامی یکسان که با دو علامت تعجب شروع می‌شود نام‌گذاری کنید، مثل «!!نماد». پاورپوینت این دو را حتماً به هم تبدیل می‌کند، حتی اگر یکی دایره و دیگری مربع باشد. اهمیت لایه‌باز بودن فایل برای این ترفند را در پاورپوینت لایه باز توضیح داده‌ایم.

Zoom؛ ناوبری غیرخطی

Zoom ترنزیشن به معنای دقیق نیست، بلکه قابلیتی در زبانه‌ی Insert است که اسلاید خلاصه‌ای با تصاویر کوچک بخش‌ها می‌سازد. در حالت نمایش، با کلیک روی هر بخش، به آن بزرگ‌نمایی می‌شود و پس از پایان، به اسلاید خلاصه بازمی‌گردید. این قابلیت برای ارائه‌هایی که ترتیب بخش‌ها بسته به سؤال مخاطب تغییر می‌کند بسیار مفید است. روش‌های دیگر ناوبری غیرخطی را در لینک دادن در پاورپوینت ببینید.

تنظیم زمان و پیشروی خودکار

در زبانه‌ی Transitions، بخش Timing، دو گزینه برای پیشروی وجود دارد: On Mouse Click که با کلیک یا کلید به اسلاید بعد می‌رود، و After که پس از زمان مشخص، خودکار جلو می‌رود. ترکیب این دو هم ممکن است. پیشروی خودکار برای نمایش در نمایشگاه‌ها، کیوسک‌ها و ارائه‌هایی که به ویدیو تبدیل می‌شوند کاربرد دارد. برای تبدیل ارائه به ویدیو، تبدیل پاورپوینت به ویدیو را ببینید.

مدت ترنزیشن هم مهم است. برای Fade و Push، ۰٫۵ تا ۰٫۸ ثانیه مناسب است. برای Morph، بسته به میزان تغییر، ۱ تا ۲ ثانیه.

اصول استفاده‌ی حرفه‌ای از ترنزیشن

یکنواختی: در کل ارائه از یک یا دو ترنزیشن استفاده کنید. ترنزیشن متفاوت برای هر اسلاید، ارائه را آشفته می‌کند.

ترنزیشن معنادار: از ترنزیشن متفاوت برای نشان دادن تغییر بخش استفاده کنید؛ مثلاً Fade برای اسلایدهای داخل یک بخش و Push یا Morph برای رفتن به بخش جدید.

سادگی در ارائه‌های رسمی: در دفاع، جلسه‌ی کاری و ارائه‌ی علمی، Fade یا بدون ترنزیشن بهترین انتخاب است.

جهت مناسب برای فارسی: در ترنزیشن‌های جهت‌دار مثل Push، جهت را از راست به چپ بگذارید تا با جهت خواندن هماهنگ باشد.

ترنزیشن و سبک قالب

ترنزیشن باید با سبک قالب هماهنگ باشد. قالب‌های مینیمال با Fade و Morph ملایم بهترین هماهنگی را دارند؛ مثل قالب مینیمال تک‌رنگ. قالب‌های پرانرژی همایشی مثل قالب ارائه‌ی همایش با Morph و Push حس پویایی بیشتری می‌گیرند. و ارائه‌های جذب سرمایه، مثل پیچ‌دک استارتاپ، با Morph برای نمایش رشد اعداد اثر چشمگیری دارند.

تفاوت ترنزیشن و انیمیشن

ترنزیشن گذار میان اسلایدهاست و انیمیشن حرکت اجزای داخل یک اسلاید. اما با Morph، مرز این دو کم‌رنگ شده است؛ بسیاری از حرکاتی که پیش‌تر با مسیر حرکت و انیمیشن‌های پیچیده ساخته می‌شدند، حالا با دو اسلاید و یک Morph ساده‌تر و نرم‌تر ساخته می‌شوند. برای آموزش کامل انیمیشن، انیمیشن در پاورپوینت را بخوانید.

سازگاری ترنزیشن‌ها

اگر ارائه را روی سیستم دیگری اجرا می‌کنید، بدانید که Morph و برخی ترنزیشن‌های جدید در نسخه‌های قدیمی پاورپوینت، گوگل اسلاید و کی‌نوت پشتیبانی نمی‌شوند و به‌صورت Fade ساده نمایش داده می‌شوند. همچنین اگر فایل را با فرمت قدیمی ppt ذخیره کنید، این ترنزیشن‌ها از دست می‌روند. پیش از ارائه، فایل را روی همان سیستم آزمایش کنید.

اشتباهات رایج

اولین اشتباه، استفاده از ترنزیشن‌های هیجان‌انگیز در ارائه‌ی رسمی است. دومین اشتباه، ترنزیشن تصادفی (Random) که هر بار جلوه‌ی متفاوتی نمایش می‌دهد. سومین اشتباه، مدت طولانی ترنزیشن که ریتم ارائه را کند می‌کند. و چهارمین اشتباه، Morph بیش از حد که مخاطب را دچار سرگیجه می‌کند.

سناریوی کامل: ترنزیشن پاورپوینت برای معرفی محصول

یک ارائه‌ی معرفی محصول را در نظر بگیرید که با تصویر کامل محصول شروع می‌شود و سپس سه ویژگی اصلی آن را توضیح می‌دهد. با Morph می‌توانید این روایت را بسیار جذاب کنید. اسلاید اول تصویر بزرگ محصول در مرکز است. در اسلاید دوم، همان تصویر کوچک‌تر شده و به سمت راست رفته و در سمت چپ، ویژگی اول با یک آیکون آمده است. در اسلاید سوم، تصویر کمی چرخیده و روی بخش مربوط به ویژگی دوم بزرگ‌نمایی شده است. و در اسلاید پایانی، تصویر به جای اول برمی‌گردد و قیمت و راه خرید کنارش ظاهر می‌شود. با اعمال Morph روی همه‌ی این اسلایدها، محصول در طول ارائه به‌نرمی حرکت می‌کند و مخاطب احساس می‌کند یک ویدیوی معرفی حرفه‌ای می‌بیند، در حالی که شما فقط چهار اسلاید ساده ساخته‌اید.

جمع‌بندی

ترنزیشن پاورپوینت روی اسلاید مقصد تنظیم می‌شود و در سه دسته‌ی ملایم، هیجان‌انگیز و محتوای پویا قرار دارد. برای بیشتر ارائه‌ها، Fade و Push کافی‌اند و Morph قدرتمندترین ابزار برای حرکات نرم و سینمایی است. با ترفند نام‌گذاری «!!» کنترل کامل بر Morph پیدا کنید، از Zoom برای ناوبری غیرخطی استفاده کنید و یکنواختی و سادگی را در کل ارائه حفظ کنید. برای قالب‌هایی که برای این جلوه‌ها مناسب‌اند، دسته‌ی قالب مینیمال را ببینید.